شکاف دیجیتالی سازمان‌ها و ویروس کرونا

شکاف دیجیتالی و کرونا

شکاف دیجیتالی و کرونا

در شرایط گسترش شیوع کرونا‌ویروس بسیاری از سازمان‌ها در دنیا دورکار شده‌اند، حتی دانشگاه‌ها و مدارس به آموزش آنلاین می‌پردازند، سفارش و تحویل غذا رستوران‌ها به صورت آنلاین است و خودروسازان و بزرگان صنعت، کارخانه‌های بزرگ خود را تعطیل کرده‌اند؛ به نظر می‌آید شاهد سریع‌ترین تحول سازمانی در تاریخ مدرن خواهیم بود. اما کاربران مناطق مختلف ایران به دلیل سرعت پایین نت، فقر، پایین بودن کیفیت زیرساخت‌ها بخوبی ازاین ظرفیت بهره نمی‌برند. به بیان دیگر کووید19 شکاف دیجیتالی را بیش از پیش پررنگ ساخته است. اتحادیه جهانی مخابرات با تایید این نکته که کرونا شکاف دیجیتالی سازمان‌ها را عمیق‌تر کرده است و افراد در پاندمی کرونا آسیب‌پذیر شدند زیرا ممکن است کارگران و کارمندان و صاحبان کسب و کار در برخی مناطق نتوانند از مزایای فناوری دیجیتال بهره ببرند.

سازمان‌ها درگذشته با بحران‌‌ها و تحولات بی‌نظیر بزرگی مانند بحران مالی ۲۰۰۸ یا حباب دات‌کام در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی روبه‌رو بودند. بسیاری از آن‌ها درکنار تحمل‌ فشار و سختی‌های جنگ‌ها و چالش‌های انتخاباتی، طعم بحران‌های بهداشتی را هم چشیده‌اند. با این حال، اقتصادهای توسعه یافته تاکنون با چنین شوک عجیب و طولانی مدتی دست و پنجه نرم نکردند. هیچ پدیده‌ای قابل مقایسه با شکاف فیزیکی، دیجیتالی نیست که کووید‌۱۹ پدید آورده نیست و همین موضوع کافی است تا به تاثیر عمیق بحران، روی سیستم‌های مالی جهان و کسب‌وکارها پی ببریم. یکی دیگر از مواردی که در بحران کرونا به چشم می‌خورد سواد دیجیتال می‌باشد. سازمان جهانی بهداشت معتقد است اخبار جعلی و ساختگی به اندازه کرونا خطرناکند و بسیار سریع‌تر و آسان‌تر از ویروس منتشر می‌شوند و خاورمیانه بطور فزاینده ای آماج اطلاعات غلط و اخبار ساختگی است و مردم برای تشخیص اخبار غلط باید از لحاظ دیجیتالی باسواد شوند.

از برخی جهات، می‌توان دریافت آن‌چه که امروز اتفاق افتاده است یک تحول عظیم دیجیتال از پیش برنامه‌ریزی و پایه‌ریزی شده است. شرکت‌ها، که سال‌های سال است کاملا دیجیتالی، مبتنی بر نرم‌افزار، پاره‌ای داده و شبکه‌های دیجیتال کار می‌کنند، نیازمند یک طرح عملیاتی اساسی برای تحول‌اند. از آنت فایننشیال گرفته تا فیسبوک، این شرکت‌های دیجیتال نوپاست که گوی سبقت را از سه طریق از آنِ خود کرده‌اند: 1) تولید بیشتر با هزینه کمتر (مقیاس)، 2) دستیابی به تنوع تولید بالاتر (توسعه) و 3) حرکت به سمت پیشرفت و نوآوری (یادگیری).

پذیرش چارچوب فکری و فرهنگی مقیاس، توسعه و یادگیری، در حال حاضر حتی برای شرکت‌های بالغ  هم امری دشوار است. این در حالی است که فراگیری ویروس کرونا، با افزودن یک بُعد مهم دیگر به مدل‌های عملیاتی دیجیتال، شرکت‌ها را بیش از پیش دچار چالش کرده است: کار مجازی. در پرتو این مدل دیجیتال جدید، فراتر از تغییر و دیجیتالی شدن رابطه سازمان‌ها با مشتریان، رابطه آن‌ها با کارمندان‌شان نیز دستخوش تغییر جدی شده‌است. نتیجه این روند، کم‌اهمیت شدن دفاتر کار است.

در چند روزه اخیر، تقریبا همه فرآیندهایی که قابلیت دیجیتالی شدن داشتند، بصورت مجازی صورت پذیرفته است. به وب کنفرانس و وبینار که امکان بحث و مذاکره از راه دور را فراهم ساخته و حتی پلتفرم‌هایی نظیر پزشکت به پزشکان این امکان را داده‌اند تا بیماری را از راه دور تشخیص داده و حتی بیمار را درمان کنند. بسته شدن تالارهای بورس نیویورک و ادامه فعالیتش به صورت دیجیتال (+)، گواهی بر این ادعا است.

اما بسیاری از فرایندها و شرکت‌ها، هنوز هم بطور ذاتی نیازمند حضور فیزیکی‌اند. هتل‌ها، فروشگاه‌های بزرگ، نمایشگاه‌های اتومبیل و خرده‌فروشی‌های سنتی را در نظر بگیرید. از طرف دیگر، هر شرکتی که بصورت دیجیتالی اداره می‌شود مانند: اوبر و لیفت، علیرغم داشتن هسته‌های عملیاتی کاملا نرم‌افزاری و داده محور، هنوز هم برای پیشبرد بخش عمده‌ای از کارها نیازمند فرایندها و فعالیت‌های فیزیکی‌اند. به همین ترتیب، در آمازون هم به‌عنوان شرکتی که در دوران کووید‌۱۹ یکی از غول‌های تجارت آنلاین بوده است، تعداد کثیری از کارگران به‌صورت فیزیکی و دستی در حال فعالیت‌اند و حتی هزاران نفر را نیز استخدام کرده‌ است تا در انبارها و تحویل سفارش‌ها کار کنند.

زمینه‌های تحول دیجیتال، به شکل چشم‌گیری افزایش یافته‌ است. اکنون، دیجیتالی کردن فرم عملیاتیِ شرکت‌ها، صرفا تلاشی برای ارتقای بهره‌وری در سازمان نیست، بلکه الزامی اساسی‌ برای اشتغال نیروی کار و بهداشت عمومی است. روندی که  با ایجاد یک شکاف دیجیتالی، اختلافات طبقاتی در جامعه را عمیق‌تر کند. شرکت‌هایی که قادر نیستند زیرساخت‌های خود را یک شبه تغییر دهند، با تحمل ریسک‌های مالی و جانی از قافله عقب می‌مانند. البته، این شکاف تنها بین شرکت‌ها نیست و می‌تواند درون شرکت‌ها را هم باشد. مثال بارزآن، آمازون است. با وجود این‌که آمازون احتمالا یکی از موفق‌ترین شرکت‌های دیجیتال در سراسر جهان است، اما با اعتراضات گسترده کارگران بخش انبار مواجه شده است.

شکافی که در نتیجه کرونا پدید آمده، بدون شک گسترش خواهد یافت. به موازات آن کسب‌وکارهای مجازی نظیر آموزش و نرم‌افزارها به فعالیت خود را بطور پیگیر ادامه می‌دهند، تعطیلی و اخراج در شرکت‌های عقب مانده از این تحول نیز روند روبه رشد دارد. وزارت کار ایالات متحده آمریکا، در ۲۶ مارس سال گذشته اعلام کرده است که ۳.۳ میلیون آمریکایی، تنها در عرض یک هفته اقدام به ثبت‌نام برای دریافت مزایای بیمه بیکاری کرده‌اند که در طول تاریخ بی‌سابقه بوده است. در این دوره حساس و بحرانی، باید قبول کنیم که اقتصاد را نمی‌توان صرفا بصورت دیجیتال اداره کرد.

منبع : مطالعات مجله هاروارد

READ  چگونه از داده کارمندان بطور مسئولانه استفاده کنیم؟

تکنولوژیمقالات

اسنپبحران بهداشتیتپسیتحول دیجیتالتورمحباب دات کامدیجی کالاشکاف دیجیتالکار مجازیکرونا ویروسکسب وکار آنلاین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *